VKİ Nedir?
Vücut Kitle İndeksi (VKİ), boy ve kilonuzdan hesaplanan sayısal bir değerdir. 1830'larda Belçikalı matematikçi Adolphe Quetelet tarafından geliştirilen bu ölçüt, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve dünya genelindeki sağlık profesyonelleri tarafından kiloyla ilişkili sağlık risklerinin taranması için yaygın olarak kullanılmaktadır. DSÖ verilerine göre dünya genelinde 1,9 milyardan fazla yetişkin fazla kilolu, 650 milyonu ise obez sınıfındadır - bu da VKİ'yi önemli bir ilk değerlendirme aracı haline getirmektedir.
VKİ Nasıl Hesaplanır?
VKİ formülü, kilogram cinsinden ağırlığınızı metre cinsinden boyunuzun karesine böler: VKİ = ağırlık (kg) ÷ boy² (m²). Örneğin, 70 kg ağırlığında ve 1,75 m boyunda bir kişinin VKİ'si 70 ÷ (1,75 × 1,75) = 22,9 olup "Normal Kilo" kategorisine girer. İmparatorluk birimleri için formül: VKİ = (pound cinsinden ağırlık × 703) ÷ boy² (inç cinsinden).
VKİ Sınırlamaları
VKİ, toplum düzeyinde faydalı bir tarama aracı olsa da bireyler için önemli sınırlamaları vardır. Kas kütlesi ile yağ kütlesini ayırt edemez - kaslı bir sporcu düşük vücut yağına sahip olmasına rağmen "fazla kilolu" olarak sınıflandırılabilir. VKİ ayrıca yağ dağılımını (karın içi ve deri altı yağ), kemik yoğunluğunu, yaşa bağlı değişiklikleri veya vücut kompozisyonundaki etnik farklılıkları hesaba katmaz. DSÖ, kapsamlı bir sağlık değerlendirmesi için VKİ'nin bel çevresi ve diğer klinik değerlendirmelerle birlikte kullanılmasını önermektedir.
VKİ Kategorileri (DSÖ Sınıflandırması)
| BMI | Kategori | Sağlık Riski |
|---|
| 0 – 16 | Ciddi Düşük Kilolu | Yüksek |
| 16 – 17 | Orta Düşük Kilolu | Orta |
| 17 – 18.5 | Hafif Düşük Kilolu | Düşük-Orta |
| 18.5 – 25 | Normal Kilo | Düşük |
| 25 – 30 | Fazla Kilolu | Orta |
| 30 – 35 | Obezite Sınıf I | Yüksek |
| 35 – 40 | Obezite Sınıf II | Çok Yüksek |
| 40+ | Obezite Sınıf III | Çok Yüksek |